Terminal płatniczy odczytuje kartę lub telefon klienta, w kilka sekund pyta bank o zgodę na transakcję, a po jej zatwierdzeniu środki trafiają na konto sprzedawcy, zwykle następnego dnia roboczego. Cała pozornie prosta operacja angażuje kilka firm i dwa osobne etapy: autoryzację w czasie rzeczywistym i późniejsze rozliczenie. Poniżej rozkładamy to na czynniki, bez żargonu.
Kto bierze udział w transakcji
Za jedną płatnością kartą stoi zwykle pięć stron:
- Klient (posiadacz karty) płaci za zakup.
- Sprzedawca, czyli Ty, przyjmuje płatność na terminalu.
- Operator terminala (acquirer) obsługuje Twój terminal i rozlicza transakcje. To on wystawia Ci umowę i pobiera prowizję.
- Organizacja płatnicza (Visa lub Mastercard) udostępnia sieć, przez którą płynie żądanie płatności.
- Bank wydawca karty (issuer) wydał kartę klientowi i decyduje, czy autoryzować transakcję.
Ten podział ról tłumaczy, dlaczego prowizja od karty ma kilka składników: część trafia do banku klienta, część do organizacji kartowej, a część do operatora Twojego terminala. Rozkładamy to dokładnie w słowniku: co to jest MDR oraz opłata interchange.
Jak przebiega płatność krok po kroku
Transakcja dzieli się na trzy fazy. Pierwszą klient widzi na miejscu, dwie kolejne dzieją się w tle.
1. Autoryzacja (kilka sekund). Klient przykłada kartę lub telefon do terminala. Urządzenie odczytuje dane i wysyła żądanie autoryzacji do Twojego operatora, ten przekazuje je przez sieć Visa albo Mastercard do banku klienta. Bank sprawdza, czy karta jest ważna i czy są środki lub limit, po czym odsyła odpowiedź: zgoda albo odmowa. Cała droga w obie strony zajmuje kilka sekund i kończy się komunikatem na terminalu oraz wydrukiem lub potwierdzeniem elektronicznym.
2. Rozliczenie (clearing). Autoryzacja to jeszcze nie przelew pieniędzy, tylko rezerwacja. Pod koniec dnia terminal wysyła zebrane transakcje w paczce do operatora, który uzgadnia je z bankami klientów i organizacjami kartowymi. To etap czysto rozliczeniowy, niewidoczny dla obsługi.
3. Wypłata środków (settlement). Na końcu operator przelewa Ci należność z transakcji, pomniejszoną o prowizję (MDR). U większości operatorów dzieje się to w cyklu D+1, czyli następnego dnia roboczego, choć część oferuje rozliczenie w czasie rzeczywistym. Piątkowa sprzedaż w modelu D+1 trafia na konto w poniedziałek, o czym warto pamiętać, gdy liczy się płynność.
Jak terminal odczytuje płatność
Ten sam terminal przyjmuje kilka rodzajów płatności, a sposób odczytu wpływa tylko na pierwszy krok, nie na resztę drogi:
- Zbliżeniowo (NFC). Klient przykłada kartę do czytnika. To dziś metoda dominująca: według NBP w pierwszej połowie 2025 roku 97,8% transakcji kartami w Polsce było zbliżeniowych. Więcej: co to jest NFC.
- Chip i PIN. Karta wkładana do czytnika, transakcja potwierdzana kodem PIN. Standard przy wyższych kwotach.
- Telefonem (Apple Pay, Google Pay). Zdigitalizowana karta w telefonie. Z punktu widzenia rozliczenia to zwykła karta, po stawce MDR.
- BLIK. Płatność sześciocyfrowym kodem, powiązana bezpośrednio z kontem bankowym, z pominięciem organizacji kartowych. To osobna metoda z własną, zwykle niższą stawką: co to jest BLIK.
Rodzaje terminali
Sama logika transakcji jest wszędzie taka sama, różni się urządzenie i sposób łączności:
- Terminal stacjonarny. Podłączony na stałe przez Ethernet lub Wi-Fi, przy kasie. Sprawdza się w sklepie i lokalu o dużym ruchu.
- Terminal mobilny. Z własną kartą SIM lub Wi-Fi, do obsługi przy stoliku, w terenie i w dostawie.
- SoftPOS. Aplikacja zamieniająca smartfon z NFC w terminal, bez osobnego urządzenia. Najtańsze wejście dla mikrofirmy i punktu sezonowego, a także tania warstwa zapasowa w większym lokalu.
Ile to kosztuje
Koszt terminala to nie jedna opłata, lecz suma kilku: prowizji MDR od każdej transakcji kartą, ewentualnej opłaty groszowej (stała kwota doliczana do transakcji), abonamentu za urządzenie oraz osobnej stawki za BLIK. Przy niskim obrocie najmocniej waży abonament, przy wysokim, stałym obrocie liczy się każda dziesiąta część procenta prowizji. Realny miesięczny koszt dla swojego obrotu policzysz w kalkulatorze, a oferty operatorów zestawisz w porównywarce.